Bạn đang dùng Linux? Có lẽ bạn còn chưa biết những điều này!
Written by Steve Lawson
04.30.2008 at 07:29am
Section: Editorials
Lược dịch Zxc232
Đầu tiên, tôi muốn hỏi bạn một loạt những câu hỏi thoạt nhìn có vẻ chẳng liên quan gì đến nhau. Bạn đã xem phim hoạt hình Shrek hoặc Harry Potter và viên đá phù thủy chưa? Bạn đã bao giờ bay trên máy bay của các hãng Continental, Virgin America hoặc Singapore Airlines chưa? Bạn lái xe BMW, Fiat hay Renault? Bạn đã từng nhập ngũ trong quân đội Mỹ? Bạn đã bao giờ mua một thứ gì trên mạng thanh toán bằng Paypal? Bạn đã bao giờ ở trong một khách sạn Sheraton? Hoặc bạn đã đi du lịch bằng tàu hỏa ở Canada?
Đừng lo, tôi không định chào bán thứ gì cho bạn cả; mục đích bài viết này của tôi là soi sáng một điều mà bạn còn chưa biết. Nếu bạn không phải người say mê máy tính như tôi, có lẽ bạn chẳng quan tâm đến việc tất cả những cái đó và nhiều cái khác nữa đã được tạo ra, vận hành và bảo trì như thế nào. Bạn chỉ muốn biết ôtô của bạn khởi động như thế nào, bộ phim bạn xem đồng bộ âm thanh ra làm sao, phòng khách sạn của bạn sẵn sàng như thế nào và làm sao chuyến bay hoặc đoàn tàu của bạn đến đúng giờ. Tất cả những điều đó hoàn toàn có thể hiểu được.
Một trong những lý do chính đảm bảo cho những thứ nói trên hoạt động, cho bạn sống cuộc sống hàng ngày mà không phải quan tâm lo lắng gì chính là ... Linux. Vâng, chính Linux, cái hệ điều hành máy tính bí ẩn mà những tay râu ria, kính cót mê mẩn. Ta hãy chứng minh điều khẳng định trên bắt đầu bằng hãng hàng không Singapore Airlines và một thứ gọi là KrisWorld. KrisWorld là hệ thống giải trí trong khi bay của Singapore Airlines, cho phép hành khách xem phim và nghe nhạc theo yêu cầu.
Hệ thống bao gồm một máy chủ Linux nối mạng với các máy tính cá nhân lắp trong lưng ghế trước mặt mỗi hành khách. Hạng ghế economy được trang bị một màn hình tinh thể lỏng 10,6 inch, độ phân giải 1280x768. Các hạng ghế đắt tiền hơn thì màn hình lớn hơn.
Khi hành khách muốn xem phim hoặc nghe nhạc, phim và nhạc sẽ được tải từ máy chủ xuống máy tính cá nhân trong lưng ghế có ổ cứng 40GB và bộ vi xử lý của hãng Via Technologies Inc. Ngoài chức năng nghe nhạc, xem phim, KrisWorld cũng là một máy tính trang bị bộ phần mềm văn phòng StarOffice. Trên máy tính có một cổng USB để khách có thể cắm ổ USB hoặc ổ cứng ngoài của mình vào, mở hoặc lưu các văn bản cá nhân lên đó. Cổng này cũng dùng để cắm bàn phím hoặc chuột USB cho các doanh nhân làm việc mà không cần phải mở laptop.
Singapore Airlines không phải hãng hàng không duy nhất đầu tư Linux. Virgin America mới đây cũng tuyên bố các máy bay của hãng sẽ lắp một hệ thống giải trí trong khi bay gọi là RED. RED cũng chạy Linux RedHat và Fedora nối với các máy chủ trung tâm chứa phim và nhạc. Khi được hỏi tại sao chọn Linux, hãng nói rằng vì Linux ổn định và dễ sửa đổi theo các yêu cầu riêng của họ.
Còn hãng hàng không nào khác dùng Linux không? Có, Continental Airlines đã chuyển hệ thống đặt vé-giữ chỗ sang chạy trên Linux. Qantas Airways chuyển trung tâm dữ liệu sang Linux và hãng hàng không Tây Ban nha Spanair cũng dùng Red Hat Enterprise Linux.
Nhưng Linux không chỉ có mặt trên các chuyến bay, chúng cũng có trên mặt đất ở những nơi bạn không ngờ tới. Hãng chế tạo xe hơi BMW dùng công nghệ ảo hóa Xen trên Novell SUSE Linux ở trung tâm dữ liệu của hãng và ở đội đua công thức 1: các cặp máy chủ Linux (cluster) do HP chế tạo xây dựng các mô hình khí động học tinh vi cho các loại xe đua để thiết kế, thử nghiệm trước khi chế tạo. (Xem thêm về Linux và xe đua Formula One tại đây)
Mạng lưới đường sắt Đức do Deutsche Bahn điều hành đã chuyển các máy chủ sang chạy Linux vào cuối năm 2004. Nhà chế tạo xe hơi khổng lồ Ý, Fiat, dùng hệ thống Linux để vận hành mạng lưới bán hàng và hỗ trợ khách hàng tại Âu châu. Công ty chế tạo xe hơi Huyndai dùng các cặp máy chủ Linux do IBM chế tạo để mô phỏng và tính toán các trường hợp tai nạn. Chưa hết, Thrifty Car Rental có hạ tầng mạng máy tính phần lớn chạy Ubuntu Linux; hãng chế tạo xe hơi Volvo cũng dùng các cặp máy chủ Linux của IBM để mô phỏng và tính toán tai nạn; hãng đường sắt quốc gia Canada dùng Linux trong phần lớn các công việc kinh doanh hàng ngày. Nước Pháp cũng đang bước vào trận địa Linux: hãng chế tạo xe hơi Renault vừa tuyên bố sẽ dùng hệ điều hành máy chủ Novell SUSE Linux Enterprise Server, trong khi lực lượng cảnh sát Pháp cùng với chính phủ và một số bộ chuyển sang dùng Linux. Hãng chế tạo xe hơi Peugeot Citroen đã ký hợp đồng với Novell để chuyển 20.000 máy tính cá nhân và 2000 máy chủ sang dùng SUSE Enterprise Linux.
Còn Hollywood thì sao? Nhiều bộ phim hoạt hình sản xuất bởi Dreamworks (Shrek, Shark Tale, Antz and Bee, ...) được làm trên các máy tính của HP chạy Red Hat Linux. Nhiều phần việc trong các bộ phim Harry Potter (cũng như các phim The Last Samurai và Plane Of The Apes) được xử lý bằng một phần mềm nguồn mở chạy trên Linux gọi là CinePaint.
Trên thực tế, ngành công nghiệp các hiệu ứng hình ảnh của Hollywood có lẽ là ngành tiên phong dùng Linux. Và không phải chỉ là cuộc cách mạng ở phạm vi nhỏ. Các hãng phim có những phòng máy đầy các máy chủ Linux. Pixar, Digital Domain, Dreamworks, tất cả các hãng từ lớn đến nhỏ. Dreamworks có trên 2000 máy chủ Linux online vào mùa hè năm 2001. Bộ phim quả bom tấn Shrek của hãng được dựng trên hơn 1000 máy tính Linux. Pixar chạy Linux trên các máy sản xuất phim và phát triển phần mềm của hãng (ông chủ của Pixar, Steve Job, lại là người sáng lập ra Apple và phần mềm Mac). Ngành công nghiệp điện ảnh thừa nhận rằng trận thủy triểu Linux đạt tới đỉnh cao trong phim Titanic. Hãng Digital Domain đã dùng các ứng dụng Linux để dựng các cảnh phim, đặc biệt là các cảnh dưới nước.
Rời phim ảnh, chúng ta hãy chuyển sang một lĩnh vực khác mà Linux đang tạo nên nền móng: công nghiệp tài chính. Tại Brazin, một trong những ngân hàng lớn nhất Nam Mỹ là Banrisul chạy toàn bộ các máy ATM trên hệ điều hành Linux. Paypal, hãng thanh toán điện tử được các hãng bán hàng trực tuyến trên toàn thế giới sử dụng, chạy website và các phần mềm trung gian trên hàng nghìn máy chủ Linux.
Lần tới khi bạn check in vào một khách sạn Sheraton hãy nhớ rằng phòng của bạn được đăng ký trên hệ thống giữ chỗ Linux. Nếu bạn là quân nhân Mỹ, nên biết rằng tới năm 2015 toàn bộ hệ thống mạng của quân đội Mỹ sẽ là hệ thống Linux. Tôi tin chắc rằng ngày càng có nhiều hệ thống trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta mà Linux đóng một vai trò quan trọng. Nhưng các ví dụ nêu trên cũng đủ để chứng tỏ với bạn rằng Linux không chỉ là trò chơi cho những kẻ ham mê máy tính.
