Linux vừa thắng một hợp đồng lớn trong ngành tài chính

Linux vừa thắng một hợp đồng lớn trong ngành tài chính

May 15, 2008

http://www.desktoplinux.com/news/NS7320882318.html

Hãng phần mềm Red Hat Linux vừa thông báo: chi nhánh châu Âu của Sàn chứng khoán NewYork (NYSE Euronext) triển khai các phần mềm Red Hat Enterprise Linux (RHEL) và mạng Red Hat (Red Hat Network). NYSE Euronext dùng RHEL để chạy các ứng dụng then chốt trong môi trường mạng giao dịch tài chính cao tốc và “tối quan trọng” (mission-critical) của họ.

NYSE Euronext chọn Linux do tính linh hoạt cao, không bị phụ thuộc vào một nhà cung cấp, tiết kiệm chi phí và xử lý được tải nặng. Red Hat đã đánh bại các hãng Linux khác vì nhiều lý do, trong đó có việc RHEL hỗ trợ những chỉ dẫn của dự án nguồn mở Security-Enhanced Linux (SELinux) .

Các phần mềm của Red Hat chạy trên 200 máy chủ HP ProLiant DL585 bốn bộ vi xử lý, 400 máy chủ dạng phiến ProLiant BL 685c dùng bộ vi xử lý dual-core AMD Opteron. NYSE Euronext dự kiến sẽ dùng thêm vài trăm giấy phép RHEL trong 18 tháng tới.

[................]

Giám đốc Thông tin của NYSE Euronext Steve Rubinow nói: “Thương mại điện tử đang phát triển như vũ bão. Linux là hệ điều hành phát triển nhanh nhất phù hợp với các yêu cầu của thương mại điện tử. Linux có sự linh hoạt (flexibility) mà chúng tôi mong muốn và chúng tôi cảm thấy phù hợp với môi trường của chúng tôi. Red Hat đáp ứng các yêu cầu đề ra. Red Hat thâm nhập vào mọi ngóc ngách của kiến trúc hệ thống. Không có nó, phần lớn máy tính của chúng tôi không hoạt động được.”

Trả lời một bài báo

Một “chuyên gia Linux Việt kiều” vừa phê phán tôi trên VnExpress. Đây là câu trả lời của tôi.

Các nhà sản xuất máy tính thúc dục các nhà sản xuất thiết bị tạo sản phẩm phần cứng tương thích Linux

By Steven J. Vaughan-Nichols on May 02, 2008 (7:00:00 PM)

Lược dịch Zxc232

Trong nhiều năm, các nhà sản xuất linh kiện và thiết bị ngoại vi máy tính không thèm biết đến thị trường máy tính cá nhân Linux. Họ cho rằng thị trường đó quá nhỏ, không đáng quan tâm. Tình hình nay đã thay đổi. Tại cuộc họp của Linux Foundation tháng 4/2008 tại Austin, Texas, các nhà sản xuất máy tính cá nhân lớn ASUS, Dell, Hewlett-Parkard và Lenovo nói rằng họ sẽ yêu cầu các nhà sản xuất OEM chipset, linh kiện và thiết bị ngoại vi cung cấp các sản phẩm phần cứng tương thích Linux. (OEM, original equipment manufacturers- nhà sản xuất thiết bị gốc).

Khi người dùng Linux yêu cầu thì là một chuyện. Nhưng khi các công ty nhiều tỷ đôla yêu cầu thì lại là một chuyện khác hoàn toàn. Đó là một đơn hàng mà các nhà sản xuất OEM không thể từ chối.

Nói một cách chính xác, các công ty sản xuất máy tính tuyên bố trong cuộc họp nói trên rằng họ sẽ đưa vào trong đơn đặt hàng yêu cầu “rất mong muốn” có các driver nguồn mở đi kèm thiết bị. Một số nhà sản xuất máy tính nói họ sẽ còn đi xa hơn. Trong vòng sau của các hợp đồng OEM, họ sẽ yêu cầu các nhà sản xuất OEM giao thiết bị cùng với Linux driver hoặc API (application programming interfaces) mở để có thể dễ dàng xây dựng Linux driver.

Một số công ty như VIA Technologies, nhà sản xuất bo mạch chủ và chip không cần đợi yêu cầu trên của các nhà sản xuất PC. VIA đã tuyên bố tại cuộc họp rằng họ sẽ nguồn mở hóa tất cả các sản phẩm của họ. Timothy Chen, trợ lý đặc biệt của chủ tịch VIA, nói “VIA chưa nguồn mở hóa nhiều, đó là một việc khá khó khăn, nhưng đến cuối tháng này, các bạn sẽ thấy chúng tôi nguồn mở hóa.”

VIA đã giữ lời hứa. Ngày 30/4/2008, VIA đã mở site VIA Linux Portal Web cho công chúng. Như món quà đầu tiên, VIA đã công bố các driver mã máy của chipset đồ họa VIA CN896 digital media IGP cho các hệ Linux Ubuntu 8.04 và SUSE Linux Enterprise Desktop 10SP1. Công ty sẽ công bố tài liệu kỹ thuật và mã nguồn driver trong các tuần tới cùng với một forum chính thức và công cụ theo dõi lỗi (bug tracking). VIA dự kiến sẽ đưa ra một lịch công bố các phiên bản driver cố định sao cho các driver của họ đồng bộ với các phiên bản nhân Linux của các bộ Linux chủ yếu.

Các nguồn tin thân cận với các nhà sản xuất chip Wi-Fi cho biết họ tối thiểu cũng sẽ cung cấp các driver Linux dạng mã máy của chip. Các nhà lãnh đạo hai công ty Atheros Communications và Broadcom Corp. đã nói trong chỗ riêng tư rằng họ dự kiến thay đổi cách hỗ trợ Linux. Có sự thay đổi đó vừa do các nhà sản xuất máy tính lớn hỗ trợ Linux và do sự hỗ trợ Linux của chip Wi-Fi Intel đã bắt đầu ảnh hưởng tới thị trường của họ.

Cũng đáng chú ý là Luis R. Rodriguez, lãnh đạo dự án driver nguồn mở Atheros ath5K bằng kỹ thuật reverse-engineering đã tuyên bố hôm 15/4 rằng Atheros đã thuê ông như kỹ sư phần mềm toàn thời gian với nhiệm vụ làm cho mỗi thiết bị của Atheros được hỗ trợ trong nhân Linux.

Nếu khuynh hướng trên tiếp tục, sẽ đến ngày người dùng Linux có thể yên tâm rằng mọi thiết bị họ mua đều hỗ trợ Linux.

(Ghi chú:

• reverse-engineering: do các nhà sản xuất giữ kín hồ sơ kỹ thuật và mã nguồn driver nên các nhà lập trình nguồn mở phải dùng các kỹ thuật đo lường và phần mềm để suy đoán ngược cách hoạt động của thiết bị và từ đó viết ra các driver nguồn mở. Tất nhiên là không thể tốt bằng driver của chính hãng nhưng cũng dùng được. Ví dụ điển hình là các driver nguồn mở card màn hình NVIDIA và ATI.


• các thông tin trên là mới nhất. Nhưng các nhà sản xuất OEM cũng đã làm điều đó trước đây rồi. Ví dụ: các site Linux driver cho chip đồ họa và chip Wi-Fi của Intel tại đây và tại đây -NVIDIA và ATI đều đã có Linux driver, máy in HP cũng vậy, v.v... Tất nhiên Linux driver chưa thể phổ biến được như Win driver nhưng xu thế là không phải bàn cãi- ND)

P/s: trong tin học, cập nhật là chuyện sống còn. Với Linux lại càng sống còn hơn. Đem kinh nghiệm với Ubuntu 6.04 để bàn bây giờ đã là chuyện buồn cười rồi.

Cài nhiều bộ Linux lên cùng một máy

Cài nhiều bộ Linux trên cùng một máy

Linux hiện nay có tới hàng trăm bộ với rất nhiều ý tưởng độc đáo khác nhau (ví dụ xem tại đây). Khi đã tương đối thạo một bộ, có thể cài và tìm hiểu một bộ khác (cho nhu cầu sử dụng thông thường) không khó khăn gì.

Các bộ Linux hiện đều có bản cài chỉ gồm 1 đĩa CD (khoảng 700MB). Tải về ngay cả với kết nối wifi với tốc độ trung bình 150KB/s mất khoảng hơn một tiếng. Có hai cách tải: nhấn vào file có đuôi iso để tải trực tiếp về bằng một chương trình Download Manager (ví dụ DownThemAll trong Firefox) hoặc nhấn vào file có đuôi torrent để tải về qua mạng chia sẻ bằng một chương trình download file torrent (ví dụ KTorrent). Nếu bản Linux đã ra một thời gian thì tải bằng torrent nhanh hơn.

File tải về dù theo cách nào đều có đuôi là iso. Nếu trên máy đã có một chương trình ghi đĩa CD (Nero, K3b, Brasero,...) nhấn vào file chương trình sẽ tự chạy sẵn sàng cho ghi. Tôi thường dùng K3b, ngay bước đầu tiên chương trình sẽ tính lại số kiểm tra md5sums của file đã tải, so sánh số này với số công bố trên site để chắc rằng file tải về không có lỗi. Nếu hai số không khớp nhau thì phải tải lại file khác. Khi ghi vào đĩa, nhớ chọn chế độ kiểm tra lại sau khi ghi để chắc là quá trình ghi không có lỗi. Quá trình ghi bằng K3b đơn giản, tự động không có gì khó.

Tiếp theo cần dọn dẹp các vùng ổ cứng Windows. Khởi động vào Windows, nhấn phím phải vào từng ổ, chọn Propeties rồi chọn Check disk (nếu là ổ C thì phải khởi động lại máy). Trước khi boot bằng đĩa CD Linux, Windows phải shutdown trơn tru. Những điều trên là cần thiết vì nếu vùng ổ Windows có lỗi, Linux sẽ không tự động mount vùng ổ đó được. Nên chia riêng một ổ D rồi move My Documents vào đó để sau này dùng chung với Linux.

Dùng Partition Magic hoặc Gparted, QTparted hay một chương trình Manage disk partition khác trong Control Center của Linux (khi boot bằng đĩa Linux vào chế độ LiveCD) để:

• 
  

  Resize thu nhỏ vùng Windows về mức tối thiểu, tạo khoảng trắng trên ổ.

  
  


• 
  

  Tạo một vùng swap khoảng 0,5 -1GB (khai format vùng đó là swap để dùng chung cho các bộ Linux sẽ cài).

  
  


• 
  

  Tạo các vùng (partition) sẽ cài Linux, mỗi vùng tối thiểu 3GB, format là ext3. Để tránh nhầm lẫn sau này, tốt nhất là các vùng nên có dung lượng khác nhau, ví dụ 3; 3,5; 4; 4,5GB, v.v.....

  
  

Màn hình sau khi tạo xong trong Mandriva, PCLOS có dạng như sau (các bộ Linux khác cũng tương tự):

Khi khởi động từ đĩa CD để cài Linux, đến mục Prepare partitions (hoặc tên tương tự tùy bộ Linux) chọn mục Manual ... (không chọn các mục Guided...)

Màn hình tương tự như trên sẽ xuất hiện. Mỗi hệ Linux cần tối thiểu hai partion: một partition có format là ext3, mount vào thư mục gốc / và một partition có format swap.

Nhấn chuột chọn partition định cài Linux rồi mount nó vào thư mục /

Cách mount ở đây cũng tùy bộ Linux đang cài. Với Mandriva, PCLOS, nhấn vào nút Mount ở bên dưới. Với K/Ubuntu, nhấn nút Edit, v.v....

CHÚ Ý: để tránh cài đè lên một partition đã cài bộ Linux khác hoặc Windows, nên chọn partition cẩn thận. Nhanh nhất là căn cứ vào dung lượng partition đã tạo ở trên (ví dụ: các vùng màu xanh là Windows không chọn, 3GB cài PCLOS, 3,5GB cài Mandriva, 4GB cài Ubuntu, v.v....)

Khi chọn thư mục mount xong, tiếp tục nhấn nút Done (hình trên với Mandriva) hoặc nút Next (với K/Ubuntu, OpenSUSE) để tiếp tục quá trình cài đặt. Không cần chọn partition swap vì chương trình sẽ tự chọn.

K/Ubuntu sẽ tiếp tục cài đến hết. Mandriva và PCLOS sẽ dừng lại ở phần tạo bootloader và cho hiện boot menu để kiểm tra:

Boot menu ví dụ ở trên đã sửa. Ba hàng đầu ứng với ba chế độ khởi động của hệ Linux vừa cài. Các hàng sau là những hệ đã cài trước đó trên ổ cứng (kể cả Windows). Nếu thiếu hàng nào, nhấn nút Add để bổ xung.

CHÚ Ý: Mandriva và PCLOS nhận biết các hệ đã có không tốt lắm và bổ xung cũng phức tạp, nếu không thạo thì đừng làm. K/Ubuntu và OpenSUSE nhận biết tốt hơn do đó nên cài sau cùng, trong boot menu sẽ có đầy đủ các hệ.

Khi cài xong, khởi động lại máy sẽ xuất hiện boot menu trên để chọn. Nếu để nguyên, máy sẽ khởi động vào hệ Linux cài sau cùng. Chọn hệ nào thì dùng phím mũi tên di chuyển thanh sáng xuống dòng đó rồi Enter.

Các bộ Linux hiện nay đều tự động mount các partition Windows ở chế độ đọc-ghi. Vì vậy, khi làm việc trong một bộ Linux, ghi văn bản vào thư mục My Document của Windows thì khi chuyển sang dùng bộ Linux khác hoặc dùng Windows vẫn truy cập được văn bản đó.

Boot menu được lưu trong file /boot/grub/menu.lst. Khi cần có thể dùng quyền root và một chương trình soạn văn bản mở ra để sửa.

Ví dụ trong Ubuntu, nhấn Alt+F2 rồi chạy lệnh sau:

gksu gedit /boot/grub/menu.lst

Bạn đang dùng Linux? Có lẽ bạn còn chưa biết những điều này!

Bạn đang dùng Linux? Có lẽ bạn còn chưa biết những điều này!
Written by Steve Lawson
04.30.2008 at 07:29am
Section: Editorials

Lược dịch Zxc232

Đầu tiên, tôi muốn hỏi bạn một loạt những câu hỏi thoạt nhìn có vẻ chẳng liên quan gì đến nhau. Bạn đã xem phim hoạt hình Shrek hoặc Harry Potter và viên đá phù thủy chưa? Bạn đã bao giờ bay trên máy bay của các hãng Continental, Virgin America hoặc Singapore Airlines chưa? Bạn lái xe BMW, Fiat hay Renault? Bạn đã từng nhập ngũ trong quân đội Mỹ? Bạn đã bao giờ mua một thứ gì trên mạng thanh toán bằng Paypal? Bạn đã bao giờ ở trong một khách sạn Sheraton? Hoặc bạn đã đi du lịch bằng tàu hỏa ở Canada?

Đừng lo, tôi không định chào bán thứ gì cho bạn cả; mục đích bài viết này của tôi là soi sáng một điều mà bạn còn chưa biết. Nếu bạn không phải người say mê máy tính như tôi, có lẽ bạn chẳng quan tâm đến việc tất cả những cái đó và nhiều cái khác nữa đã được tạo ra, vận hành và bảo trì như thế nào. Bạn chỉ muốn biết ôtô của bạn khởi động như thế nào, bộ phim bạn xem đồng bộ âm thanh ra làm sao, phòng khách sạn của bạn sẵn sàng như thế nào và làm sao chuyến bay hoặc đoàn tàu của bạn đến đúng giờ. Tất cả những điều đó hoàn toàn có thể hiểu được.

Một trong những lý do chính đảm bảo cho những thứ nói trên hoạt động, cho bạn sống cuộc sống hàng ngày mà không phải quan tâm lo lắng gì chính là ... Linux. Vâng, chính Linux, cái hệ điều hành máy tính bí ẩn mà những tay râu ria, kính cót mê mẩn. Ta hãy chứng minh điều khẳng định trên bắt đầu bằng hãng hàng không Singapore Airlines và một thứ gọi là KrisWorld. KrisWorld là hệ thống giải trí trong khi bay của Singapore Airlines, cho phép hành khách xem phim và nghe nhạc theo yêu cầu.

Hệ thống bao gồm một máy chủ Linux nối mạng với các máy tính cá nhân lắp trong lưng ghế trước mặt mỗi hành khách. Hạng ghế economy được trang bị một màn hình tinh thể lỏng 10,6 inch, độ phân giải 1280x768. Các hạng ghế đắt tiền hơn thì màn hình lớn hơn.

Khi hành khách muốn xem phim hoặc nghe nhạc, phim và nhạc sẽ được tải từ máy chủ xuống máy tính cá nhân trong lưng ghế có ổ cứng 40GB và bộ vi xử lý của hãng Via Technologies Inc. Ngoài chức năng nghe nhạc, xem phim, KrisWorld cũng là một máy tính trang bị bộ phần mềm văn phòng StarOffice. Trên máy tính có một cổng USB để khách có thể cắm ổ USB hoặc ổ cứng ngoài của mình vào, mở hoặc lưu các văn bản cá nhân lên đó. Cổng này cũng dùng để cắm bàn phím hoặc chuột USB cho các doanh nhân làm việc mà không cần phải mở laptop.

Singapore Airlines không phải hãng hàng không duy nhất đầu tư Linux. Virgin America mới đây cũng tuyên bố các máy bay của hãng sẽ lắp một hệ thống giải trí trong khi bay gọi là RED. RED cũng chạy Linux RedHat và Fedora nối với các máy chủ trung tâm chứa phim và nhạc. Khi được hỏi tại sao chọn Linux, hãng nói rằng vì Linux ổn định và dễ sửa đổi theo các yêu cầu riêng của họ.

Còn hãng hàng không nào khác dùng Linux không? Có, Continental Airlines đã chuyển hệ thống đặt vé-giữ chỗ sang chạy trên Linux. Qantas Airways chuyển trung tâm dữ liệu sang Linux và hãng hàng không Tây Ban nha Spanair cũng dùng Red Hat Enterprise Linux.

Nhưng Linux không chỉ có mặt trên các chuyến bay, chúng cũng có trên mặt đất ở những nơi bạn không ngờ tới. Hãng chế tạo xe hơi BMW dùng công nghệ ảo hóa Xen trên Novell SUSE Linux ở trung tâm dữ liệu của hãng và ở đội đua công thức 1: các cặp máy chủ Linux (cluster) do HP chế tạo xây dựng các mô hình khí động học tinh vi cho các loại xe đua để thiết kế, thử nghiệm trước khi chế tạo. (Xem thêm về Linux và xe đua Formula One tại đây)

Mạng lưới đường sắt Đức do Deutsche Bahn điều hành đã chuyển các máy chủ sang chạy Linux vào cuối năm 2004. Nhà chế tạo xe hơi khổng lồ Ý, Fiat, dùng hệ thống Linux để vận hành mạng lưới bán hàng và hỗ trợ khách hàng tại Âu châu. Công ty chế tạo xe hơi Huyndai dùng các cặp máy chủ Linux do IBM chế tạo để mô phỏng và tính toán các trường hợp tai nạn. Chưa hết, Thrifty Car Rental có hạ tầng mạng máy tính phần lớn chạy Ubuntu Linux; hãng chế tạo xe hơi Volvo cũng dùng các cặp máy chủ Linux của IBM để mô phỏng và tính toán tai nạn; hãng đường sắt quốc gia Canada dùng Linux trong phần lớn các công việc kinh doanh hàng ngày. Nước Pháp cũng đang bước vào trận địa Linux: hãng chế tạo xe hơi Renault vừa tuyên bố sẽ dùng hệ điều hành máy chủ Novell SUSE Linux Enterprise Server, trong khi lực lượng cảnh sát Pháp cùng với chính phủ và một số bộ chuyển sang dùng Linux. Hãng chế tạo xe hơi Peugeot Citroen đã ký hợp đồng với Novell để chuyển 20.000 máy tính cá nhân và 2000 máy chủ sang dùng SUSE Enterprise Linux.

Còn Hollywood thì sao? Nhiều bộ phim hoạt hình sản xuất bởi Dreamworks (Shrek, Shark Tale, Antz and Bee, ...) được làm trên các máy tính của HP chạy Red Hat Linux. Nhiều phần việc trong các bộ phim Harry Potter (cũng như các phim The Last Samurai và Plane Of The Apes) được xử lý bằng một phần mềm nguồn mở chạy trên Linux gọi là CinePaint.

Trên thực tế, ngành công nghiệp các hiệu ứng hình ảnh của Hollywood có lẽ là ngành tiên phong dùng Linux. Và không phải chỉ là cuộc cách mạng ở phạm vi nhỏ. Các hãng phim có những phòng máy đầy các máy chủ Linux. Pixar, Digital Domain, Dreamworks, tất cả các hãng từ lớn đến nhỏ. Dreamworks có trên 2000 máy chủ Linux online vào mùa hè năm 2001. Bộ phim quả bom tấn Shrek của hãng được dựng trên hơn 1000 máy tính Linux. Pixar chạy Linux trên các máy sản xuất phim và phát triển phần mềm của hãng (ông chủ của Pixar, Steve Job, lại là người sáng lập ra Apple và phần mềm Mac). Ngành công nghiệp điện ảnh thừa nhận rằng trận thủy triểu Linux đạt tới đỉnh cao trong phim Titanic. Hãng Digital Domain đã dùng các ứng dụng Linux để dựng các cảnh phim, đặc biệt là các cảnh dưới nước.

Rời phim ảnh, chúng ta hãy chuyển sang một lĩnh vực khác mà Linux đang tạo nên nền móng: công nghiệp tài chính. Tại Brazin, một trong những ngân hàng lớn nhất Nam Mỹ là Banrisul chạy toàn bộ các máy ATM trên hệ điều hành Linux. Paypal, hãng thanh toán điện tử được các hãng bán hàng trực tuyến trên toàn thế giới sử dụng, chạy website và các phần mềm trung gian trên hàng nghìn máy chủ Linux.

Lần tới khi bạn check in vào một khách sạn Sheraton hãy nhớ rằng phòng của bạn được đăng ký trên hệ thống giữ chỗ Linux. Nếu bạn là quân nhân Mỹ, nên biết rằng tới năm 2015 toàn bộ hệ thống mạng của quân đội Mỹ sẽ là hệ thống Linux. Tôi tin chắc rằng ngày càng có nhiều hệ thống trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta mà Linux đóng một vai trò quan trọng. Nhưng các ví dụ nêu trên cũng đủ để chứng tỏ với bạn rằng Linux không chỉ là trò chơi cho những kẻ ham mê máy tính.

So sánh nhanh (K)Ubuntu 8.04, Mandriva 2008.1, PCLOS 2008 Gnome

Các bộ Linux nói dưới đây đều nằm trong số những hệ Linux hàng đầu. Kubuntu và Ubuntu là hai phiên bản của cùng một hệ Linux dùng hai môi trường đồ họa khác nhau: KDE và GNOME. Mandriva kế thừa Mandrake, dùng KDE. PCLinuxOS (PCLOS) xây dựng trên nền Mandriva có cả bản KDE và GNOME. Những so sánh dưới đây:

1. So sánh nhanh những đặc điểm chủ yếu nhất dưới góc độ của một người dùng bình thường, không có khả năng hoặc không muốn đi sâu vào những chi tiết kỹ thuật phức tạp.


2. Mục đích sử dụng là máy tính văn phòng: soạn văn bản, bảng tính, trình diễn, lướt web, thư điện tử, xem và nghe các file hình, nhạc. Các yêu cầu cao hơn như kết nối với thiết bị cầm tay, bảo mật, ... không xét ở đây.


3. Chỉ đúng với các phiên bản được so sánh. Sang phiên bản sau tình hình có thể đã khác rồi.

Cài đặt:

Tất cả các hệ đều có chế độ chạy từ CD (LiveCD). Đây là chế độ nên thử nếu cài lần đầu (mặc dù chậm, mất thời gian) để kiểm tra xem có phần cứng nào không hoạt động được không (card mạng, wifi, sound card, video card,...). Tuy nhiên, nếu biết chắc, không cần kiểm tra thì (K)Ubuntu có menu cài thẳng, nhanh hơn là vào LiveCD rồi mới cài.

Các màn hình cài đặt tương tự nhau về nội dung. Màn hình Partition Manager của Mandriva và PCLOS có thêm một số nút lệnh nên trực quan và dễ dùng hơn. Điểm khác nhau chính nằm ở cuối: Mandriva và PCLOS có một số màn hình cho phép điều khiển quá trình tạo bootloader còn (K)Ubuntu thì không. Mandriva và PCLOS đều nhận được Windows đã cài trên ổ cứng nhưng không nhận lẫn nhau và phải add bằng tay. (K)Ubuntu nhận diện các hệ khác trên ổ cứng (cả Linux và Windows) khá tốt. Vì vậy nếu cài nhiều hệ điều hành trên máy thì nên cài (K)Ubuntu cuối cùng.

Tương thích phần cứng

Mandriva có vẻ tương thích phần cứng tốt hơn cả qua những trường hợp sau:

- Trên một máy có card mạng onboard, Mandriva nhận và cho card làm việc tốt. Các bản Kubuntu, Ubuntu và PCLOS 2007 đều nhận được card này nhưng card không hoạt động được.

- Trên máy Dell 700m, Mandriva và PCLOS nhận và kích hoạt được card wifi ở cả hai chế độ mã hóa WEP và WPA. Kubuntu và Ubuntu không kích hoạt được card ở chế độ WEP. Ngay cả sau khi kích hoạt được card ở chế độ WPA, (K)Ubuntu thiết lập kết nối rất chậm, thậm chi xuất hiện màn hình phụ, nhấn connect mới vào mạng.

- Trên một máy có hai card mạng (một ra modem ADSL và một ra mạng LAN), Mandriva cài dễ dàng và cho cả hai card làm việc song song tốt nhất. (K)Ubuntu cài đặt cho hai card cùng làm việc khá phức tạp và thỉnh thoảng vẫn bị mất một kết nối. OpenSUSE chỉ cho làm việc một card, kích hoạt cái nọ thì cái kia tắt.

-Mandriva và PCLOS kích hoạt card xong có thể kiểm tra xem có hoạt động không. Ubuntu không có công cụ kiểm tra trạng thái card (tất nhiên có thể cài thêm), thường phải chạy Firefox để kiểm tra.

- Cài máy in HP 1020, Mandriva và PCLOS sau khi cài driver xong báo thiếu firmware, tự tải về. (K)Ubuntu không báo gì.

- Nối màn hình ngoài vào notebook, Mandriva nhận tốt cả hai màn hình, PCLOS 2008 Gnome màn hình ngoài bị lệch. (K)Ubuntu chưa thử.

Phần mềm cài sẵn

Duy nhất có Mandriva cài xong là dùng được ngay. PCLOS 2008 Gnome phải cài thêm OpenOffice. (K)Ubuntu phải cài thêm bộ restricted. Kubuntu còn phải cài thêm cả Firefox.

Mandriva và PCLOS bằng một nút nhấn có thể nhập toàn bộ font Windows có sẵn sang. Mandriva còn có nút lệnh cho import cả documents và một số settings từ Windows sang.

PCLOS 2007 KDE có vẻ đầy đủ phần mềm phụ nhất. Tuy nhiên bản này hơi cũ, phải sau lần update đầu tiên mới dùng tốt được.

Kho phần mềm thì (K)Ubuntu vô địch kể cả về số lượng lẫn tốc độ download. Mandriva xếp thứ hai và PCLOS xếp cuối.

Tiếng Việt

Mandriva có sẵn bộ gõ x-unikey-1.0.4 trong kho phần mềm, cài đặt dễ dàng nhưng bản thân x-unikey-1.0.2 trở lên có lỗi (trong mọi bản Linux KDE): a/ đang gõ bị mất tiếng Việt, phải tắt bật lại để gõ tiếp, b/gõ trong các ô của bảng, con trỏ đột ngột nhảy sang ô khác. Cài bản 0.9.2 thì không bị hai lỗi đó nhưng icon cập nhật luôn đỏ báo có phần mềm cập nhật (nâng lên 1.0.4).

PCLOS 2008 Gnome gõ được tiếng Việt bằng scim. Cài từ Control Center - System - Manage localization for your system. Copy file vi-telex-locdt.mim vào /usr/share/m17n và chỉ enable cách gõ này. Chưa thử nhiều nên chưa biết có lỗi gì không.

Kubuntu 8.04 vẫn dùng x-unikey-0.9.2 được. Ubuntu 8.04 theo hướng dẫn ở đây. (chưa thử).

Control Center

Control Center của Mandriva và PCLOS (kể cả bản Gnome) hay nhất vì là dạng wizard hướng dẫn từng bước, thiếu phần mềm nào thì tự tải về cài. Đây là hướng xây dựng Control Center rất tốt, làm cho Linux thân thiện với người dùng. Kubuntu cũng có Control Center tập trung khá tốt tuy không bằng hai hệ nói trên. Ubuntu dở nhất về mặt này.

Giao diện

KDE hay GNOME là tùy sở thích. Cá nhân tôi thích KDE hơn. Mandriva và PCLOS có cơ chế convert font sao đó nên chọn font nào làm font màn hình cũng đẹp. (K)Ubuntu chỉ có font Free (FreeSerif, FreeSans,...) hiển thị tốt trên màn hình. Giao diện đẹp thì PCLOS là nhất, đặc biệt là giao diện PCLOS Minime.

Tốc độ

Hiện tại PCLOS 2008 GNOME nhanh nhất (và chắc bản PCLOS 2008 KDE sắp ra cũng vậy). Dùng bản này có cảm giác nhẹ nhõm, nhanh rất dễ chịu khác hẳn các bản còn lại. Mandriva xếp thứ hai còn (K)Ubuntu đứng hạng chót. So sánh ở đây đều ở chế độ tắt tất cả các hiệu ứng màn hình rồi.

Kết luận:

Ở giai đoạn này, nếu thích tốc độ thì nên dùng PCLOS 2008 GNOME. Mới học nên chọn Mandriva hoặc PCLOS 2008 KDE sắp ra (nhược điểm lớn nhất là hiện chưa có tài liệu hướng dẫn tiếng Việt). (K)Ubuntu dành cho người thích tự cài và tìm hiểu về phần mềm nguồn mở (vì kho phần mềm lớn).

Còn hai đại gia nữa tôi đã thử qua nhưng không có ấn tượng gì lắm: OpenSUSE và Fedora. OpenSUSE có lẽ phù hợp cho việc tìm hiểu sâu hơn một chút về linux (cho chọn rất nhiều các thông số kỹ thuật). Fedora không thấy có gì nổi bật ngoài tuổi đời lâu nên nhiều người biết, phần mềm nào cũng có bản build sẵn cho Fedora.

Cần phải nhắc lại là các ý kiến trên chỉ căn cứ vào việc dùng lướt qua các phần mềm trong một thời gian ngắn của một người dùng bình thường. Chắc là có nhiều điểm vừa sai vừa thiếu nhưng cũng chia sẻ để mọi người tham khảo.

Ubuntu 8.04, những nhận xét ban đầu (update 1/5/08)

Ngày 24/4/08, bản Ubuntu 8.04 chính thức ra đời theo đúng kỳ hạn đã định là 6 tháng một phiên bản mới. Tên mã của 8.04 là Hardy Heron - con diệc gan dạ, hình con diệc xuất hiện trên màn hình nền mặc định của Ubuntu, hơi giống con hạc trên các bàn thờ.

Đây là bản LTS (Long Time Support - hỗ trợ dài hạn) thứ hai của giòng Ubuntu, bản Desktop hỗ trợ cập nhật các bản vá an ninh và sửa lỗi trong 3 năm - đến năm 2011, bản Server hỗ trợ 5 năm đến 2013. Được chọn là bản LTS có nghĩa là sẽ tương đối ổn định và tin cậy, những bản không phải LTS chỉ được hỗ trợ 1,5 năm. Riêng Kubuntu do còn giao thời giữa KDE3 và KDE4 nên không phải là bản LTS.

Một điểm nổi bật của Ubuntu 8.04 là chế độ cài trong Windows. Khi đang chạy Windows, đưa đĩa cài Ubuntu vào ổ CD sẽ xuất hiện một màn hình cài đặt cho phép cài Ubuntu như một ứng dụng (nhưng không phải là ứng dụng Windows) vào một thư mục Windows, không phải qua các bước tạo partition như trước đây. Sau khi cài xong, khởi động lại máy sẽ xuất hiện boot menu để chọn khởi động vào Windows hay Ubuntu. Cách cài này với người đã thạo Linux thì không có ý nghĩa gì, thậm chí còn dở vì tốc độ chậm hơn là cài lên partition mới. Tuy nhiên với người mới học Linux thì rất tiện vì không sợ nhầm lẫn mất Windows, không phải học các khái niệm mới về partition Linux. Biện pháp này được xem là có tính đột phá để phổ biến Ubuntu đến những người dùng lần đầu. Tất nhiên vẫn có thể boot máy từ đĩa cài Ubuntu để tạo partition mới rồi cài như các hệ Linux khác.

Về hình thức, bản 8.04 không có thay đổi gì nhiều so với bản 7.10. Chất lượng chủ yếu tốt hơn là ở các phiên bản mới của các gói phần mềm thành phần: nhân Linux và server đồ họa Xorg mới hỗ trợ nhiều phần cứng hơn, chỉnh sửa màn hình linh hoạt hơn, OpenOffice là bản mới nhất 2.4, thay đổi một vài trình ứng dụng, kết nối vào mạng Windows Active Directory bằng trình Likewise v.v...

Tuy nhiên với người dùng lại có một số trục trặc:

1- Bản Firefox mặc định là Firefox 3 beta5. Hầu hết các extension của Firefox 2 hiện chưa chạy được trên Firefox 3. Gỡ Firefox3, cài Firefox2 cũng không cài được các extension. Nếu bạn đã quen dùng extension thì đây là điều vô cùng khó chịu.

Update: mở thư mục /home/<username>/.mozilla xoá toàn bộ nội dung, chạy lại Firefox2.

2- Bộ gõ tiếng Việt xvnkb-0.3 đã sửa lỗi mount CD và dùng tốt trong 7.10 không dùng được trong 8.04. Khi gõ tiếng Việt trong OpenOffice, con trỏ giật sang trái xóa luôn ký tự đã gõ trước đó. Bộ gõ x-unikey thì xưa nay vẫn không gõ được trong OpenOffice. Cài bản scim-vietiti-upd.deb tại đây thì gõ được tiếng Việt bằng scim nhưng không tắt được màn hình xem trước Preedit: khi gõ xuất hiện một màn hình con hiển thị các ký tự đang gõ, khi xong một từ nhấn space, màn hình đó mới tắt và từ định gõ mới xuất hiện đúng vị trí. Cách làm này tiện cho gõ các chữ tượng hình, nhưng mới dùng cho tiếng Việt thì hơi khó chịu. Các phiên bản Ubuntu trước đều tắt được màn hình này.

Update: xem bài So sánh nhanh ....

3- Khi cài lên máy notebook Dell Inspiron 700m, cả Ubuntu và Kubuntu đều nhận đúng card wifi nhưng không kết nối được. Phiên bản trước (7.10) thì kết nối tốt. Điều này gây một cảm giác xấu và bất an: phiên bản mới có thể hỗ trợ nhiều phần cứng hơn, hỗ trợ tốt hơn một số phần cứng nhưng cũng có thể lại kém hơn với một vài phần cứng cũ.

Update: đổi chế độ mã hoá của ADSL modem từ WEP sang WPA Pre-shared key thì kết nối được.

4- Kubuntu 8.04 có hai bản: một bản chính thức dùng KDE3 và bản remix dùng KDE4. KDE4 đẹp hơn, nhiều hiệu ứng đồ họa hơn và một số phần mềm ứng dụng tốt hơn nhưng lại chưa đủ độ chín (tương tự Firefox3).

Tất cả những điều trên làm ta không thể cài và dùng ngay Ubuntu được. Bản Ubuntu này không gây được ấn tượng tốt như khi chuyển từ Ubuntu 6.10 lên 7.04 và 7.10. Tất nhiên đây chỉ là những nhận xét rất sơ bộ ban đầu.

52 triệu học sinh Brazin sẽ dùng Linux

Bộ Giáo dục Brazin đang cài đặt hệ điều hành Linux riêng của mình vào các phòng máy tính dành cho 52 triệu học sinh tiểu học (primary school). Hệ điều hành “Linux Educacional 2.0” dựa trên nền hệ Linux Debian, dùng giao diện KDE 3.5, các bộ phần mềm KDE-Edu, KDE-Games và một số công cụ được phát triển bởi dự án.
Một phòng máy tính tiêu chuẩn gồm một máy chủ và 7 máy trạm, mỗi máy trạm có hai bộ bàn phím, màn hình và chuột, tổng cộng là 15 vị trí sử dụng. Những phòng máy ở nông thôn nơi thiếu điện, một máy chủ sẽ có 7 bộ bàn phím, màn hình và chuột (không có máy trạm). Ngoài ra còn có một màn hình TV khổ lớn dành cho những nhu cầu riêng của trẻ. Trong năm nay sẽ thiết lập 29.000 phòng máy phục vụ cho 32 triệu học sinh và sang năm (2009) là 53.000 phòng cho khoảng 52 triệu học sinh.
Bộ Giáo dục cũng sẽ dùng Linux trong những “máy chiếu tích hợp” là một thiết bị gồm cả máy chiếu, CPU, các nội dung cài sẵn và đầu DVD. Với loại máy chiếu + máy tính này, các nội dung số không bị giới hạn trong phạm vi phòng máy tính mà giáo viên có thể dùng nó để giảng dạy trong các phòng học thông thường.
Một dự án khác của bộ Giáo dục Brazin, “mỗi học sinh một máy tính”, dự kiến cho ra đời khoảng 150.000 máy tính giáo dục giá rẻ (Classmate PC) cũng chạy Linux với giao diện KDE.

(Thông tin tổng hợp từ :

http://www.desktoplinux.com/news/NS9272932512.html

http://aseigo.blogspot.com/2008/04/deploying-kde-to-52-million-young.html

http://www.linux-watch.com/news/NS9016897370.html )